Mahir Çayan Kimdir

Mahir Çayan, (d. 15 Mart 1946, Samsun – ö. 30 Mart 1972, Kızıldere, Niksar, Tokat), Marksist-Leninist Türkiye Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi’nin lideri.

Mahir Çayan’ın babası Aziz Çayan, Amasya’nın Gümüşhacıköy ilçesinin Gümüş (günümüzde Yeniköy) bucağındandır. Samsun doğumlu olan Mahir Çayan İstanbul’da Haydarpaşa Lisesi’nde okudu. 1963’te İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne kaydoldu. Ertesi yıl Ankara Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde öğrenimine devam etti. Daha sonra Türkiye İşçi Partisi üyesi ve gençlik hareketinin lideri oldu. 1968’de İzmir’de 6. Filo eylemlerine katıldı ve gözaltına alındı.

Başlangıçta Mihri Belli’nin savunduğu Ulusal Demokratik Devrim fikrini destekledi, ancak daha sonra bu görüşünü değiştirdi. Aralık 1970’te kurulan Türkiye Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi (THKP-C) üç kurucusundan biri ve lideridir. Latin Amerika’daki Guevaracı gerilla gruplarını (Tupamaros) örnek alan Çayan, Halk devrimi ve Demokratik devrim denilen bir strateji hazırladı. THKP’nin şehir gerillası eylemlerini de planlayan Çayan, banka soygunları ve rehin alma olaylarına katıldı. 12 Mart 1971 Muhtırası’ndan sonra başlarında Mahir Çayan’ın olduğu THKC’liler 17 Mayıs 1971’de İsrail Başkonsolosu Efraim Elrom’u kaçırdılar. Başkonsolosun serbest kalması karşılığında Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu üst düzey militanları Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan’ın serbest bırakılması ve başka bir takım taleplerin hükümetçe yerine getirilmesi gerekiyordu. Ancak Nihat Erim hükümetinin talepleri karşılamaması üzerine Efraim Elrom, Çayan’ın başında bulunduğu örgüt tarafından öldürüldü. Olaydan sonra kaçan THKC militanlarını Yılmaz Güney sakladı. Ardından Çayan güvenlik güçleriyle çıkan bir çatışmada yakalandı, ancak altı ay kadar cezaevinde kaldıktan sonra firar etmeyi başardı.

Ölümü
mahircayanMahir Çayan ve 10 arkadaşı 26 Mart 1972’de Ünye’de NATO’ya ait radar istasyonunda çalışan iki Kanadalı ve bir Britanyalı teknisyeni kaçırdı ve karşılığında haklarında idam kararı verilmiş olan THKO liderlerinden Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan’ın serbest bırakılmasını istediler. Çayan ve arkadaşları 28 Mart’ta rehinelerle birlikte Niksar’ın Kızıldere köyü muhtarının evinde kalmakta olan arkadaşlarının yanına gittiler. 30 Mart’ta ise bu talepleri kabul etmeyen askerlerin kaldıkları evi kuşatmasından sonra çıkan çatışma sonucu Çayan ve 9 arkadaşı öldü. Çatışmada sadece Ertuğrul Kürkçü yaralı olarak yakalandı.

Mahir Çayan tek evliliğini 1970’te Gülten Savaşçı yaptı.